پیکربندی مالیات ووکامرس برای فروشگاه ایرانی
موتور مالیات ووکامرس ضعیف نیست؛ مسئله ما جای دیگری است. ما به نرخ پیچیده نیاز نداریم، به فاکتور با ساختار مشخص نیاز داریم.

فهرست مطالب
- تا گزینه فعالسازی نرخ مالیات را نزنی، زبانه مالیات اصلا ظاهر نمیشود.
- تصمیم «قیمت شامل مالیات» را روز اول بگیر؛ عوض کردنش بعدا درآمد هر فروش را بیصدا کم میکند.
- برای کالای معاف کلاس مالیاتی جدا بساز، نه نرخ صفر — وگرنه گزارش دو چیز را در یک ستون میریزد.
- روش گرد کردن سایت باید با نرمافزار حسابداری یکی باشد، وگرنه هر ماه یک اختلاف بیمنشا داری.
- شناسه کالا، شناسه خریدار و شمارهگذاری پیوسته فاکتور در ووکامرس فیلدی ندارند.
- شماره سفارش دنباله بدون حفره نیست؛ سفارش لغوشده هم شمارهاش را مصرف کرده.
- مالیات روی خود سفارش ذخیره میشود، پس سفارشهای قدیمی با نرخ قدیمی میمانند.
ووکامرس یک موتور مالیات کامل دارد: نرخ بر اساس کشور و استان و شهر و کد پستی، کلاسهای مالیاتی جدا برای دستههای مختلف، و انتخاب اینکه قیمتها با مالیات وارد شدهاند یا بدون آن. برای فروشگاهی در اروپا کاملا کافی است.
برای فروشگاهی در ایران، مشکل این نیست که این موتور ضعیف است. مشکل این است که مسئله ما جای دیگری است: ما به نرخهای پیچیده نیاز نداریم، به فاکتور با ساختار مشخص نیاز داریم — و ووکامرس این را ندارد.
تنظیم پایه، مرحله به مرحله
- از ووکامرس > تنظیمات > عمومی گزینه فعالسازی نرخ مالیات را روشن کن. تا این را نزنی، زبانه مالیات اصلا ظاهر نمیشود.
- در زبانه مالیات تصمیم بگیر قیمتهایی که وارد میکنی شامل مالیاتاند یا نه. این تصمیم را همان اول بگیر، چون عوض کردنش بعدا یعنی همه قیمتها جابهجا میشوند.
- نرخ استاندارد را تعریف کن. برای ایران معمولا یک ردیف کافی است: کشور ایران، نرخ ارزش افزوده جاری، و نامی که در فاکتور نشان داده شود.
- کلاس مالیاتی «معاف» بساز و آن را به محصولاتی بده که مشمول نیستند. این تنها راه درست است؛ نرخ صفر گذاشتن در ردیف استاندارد بعدا گزارش را خراب میکند.
- تکلیف مالیات هزینه ارسال را روشن کن. ووکامرس پیشفرض دارد که مالیات ارسال از کلاس گرانترین کالای سبد پیروی کند — که همیشه آن چیزی نیست که میخواهی.
تله اول: «قیمت شامل مالیات» را بعدا عوض نکن
فرض کن قیمتها را بدون مالیات وارد کردهای و روی صد هزار تومان گذاشتهای. سایت به مشتری میگوید صد هزار بهعلاوه مالیات. حالا سه ماه بعد این گزینه را عوض میکنی به «شامل مالیات».
از آن لحظه، همان عدد صد هزار تومان طور دیگری تفسیر میشود: مالیات از داخلش کم میشود. یعنی درآمد هر فروش کمتر شده و هیچکس تغییری در سایت ندیده. ووکامرس هشدار نمیدهد چون از دید او این فقط یک تنظیم نمایشی است.
پس این را روز اول تصمیم بگیر و بنویسش جایی. اگر مجبور شدی عوضش کنی، همه قیمتها باید دوباره محاسبه شوند.
تله دوم: گرد کردن، ردیفی یا سبدی
ووکامرس گزینهای دارد که مالیات را در سطح کل سبد گرد کند بهجای هر ردیف. تفاوتشان چند ریال است — تا وقتی سبد ده ردیفه شود، و آنوقت اختلاف به چند صد تومان میرسد.
اهمیتش پول نیست، تطبیق است. اگر روش گرد کردن سایت با روش نرمافزار حسابداریات یکی نباشد، هر ماه یک اختلاف کوچک داری که هیچوقت صفر نمیشود و کسی نمیداند از کجاست. یک بار تصمیم بگیر و در هر دو طرف یکیاش کن.
تله سوم و اصلی: فاکتور
ووکامرس مالیات را درست حساب میکند و در فاکتور پیشفرضش هم نشان میدهد. ولی آن فاکتور یک برگه ساده است، نه سندی با ساختار مشخصی که سامانههای مالیاتی انتظار دارند.
چیزهایی که در ووکامرس اصلا جایی برایشان تعریف نشده:
| عنصر | در ووکامرس |
|---|---|
| شناسه یکتای کالا یا خدمت | فیلدی ندارد |
| شماره اقتصادی یا شناسه خریدار | فیلدی ندارد |
| شمارهگذاری پیوسته و بدون حفره فاکتور | شماره سفارش است، و سفارش لغوشده هم شماره میگیرد |
| تاریخ شمسی روی سند | پیشفرض میلادی است |
| ارسال سند به سامانه بیرونی | ندارد |
به ردیف سوم دقت کن، چون ظریف است: در ووکامرس شماره سفارش و شماره فاکتور یکی گرفته میشوند، ولی سفارشی که لغو یا ناموفق شده هم شمارهاش را مصرف کرده. نتیجه، دنبالهای با حفره است. برای فروش عادی مهم نیست؛ برای دفاع از دفتر مالیاتی مهم است.
کالاهای معاف و چرا کلاس مالیاتی مهم است
وسوسه ساده این است که برای کالای معاف نرخ را صفر بگذاری. کار میکند — تا وقتی گزارش بگیری. آن وقت «فروش با مالیات صفر» و «فروش معاف» در یک ستون افتادهاند و تفکیکشان دستی است.
راه درست، ساختن یک کلاس مالیاتی جدا به نام معاف و تخصیصش به آن محصولات است. کمی بیشتر وقت میبرد و در عوض گزارش مالیاتیات از خود سایت درمیآید نه از اکسل. مالیات فروشگاه اینترنتی تصویر کلی تکالیف را میدهد.
اگر چند نرخ داری
بعضی فروشگاهها همزمان کالای مشمول و معاف و خدمات دارند. ووکامرس از پس این برمیآید، به شرطی که از همان اول با کلاس مالیاتی کار کنی نه با نرخهای موردی. تغییر نرخ در آینده هم آنوقت یک ویرایش است، نه بازبینی تکتک محصولات.
و یک نکته عملیاتی: بعد از هر تغییر نرخ، حتما یک سفارش آزمایشی با ترکیب واقعی سبد بده. مالیات ووکامرس در لحظه ثبت سفارش روی خود سفارش ذخیره میشود، پس سفارشهای قدیمی با نرخ قدیمی میمانند — که درست است، ولی اگر انتظارش را نداشته باشی گیجت میکند.
جمعبندی
پیکربندی مالیات در ووکامرس سخت نیست: یک نرخ، یک کلاس معاف، تکلیف ارسال، و تصمیم درباره شامل بودن قیمت. نیم ساعت کار است.
کاری که نیم ساعته نیست، فاصله بین «مالیات درست حساب شد» و «سند مالیاتی قابل ارائه تولید شد» است. ووکامرس اولی را میدهد. دومی — با شناسه کالا، شناسه خریدار، شماره پیوسته و تاریخ شمسی — کار توست، و بهتر است قبل از اولین اظهارنامه به فکرش باشی نه بعدش. مجوز کسب و کار اینترنتی بقیه تکالیف رسمی را میگوید.
سؤالهای پرتکرار
مالیات ووکامرس را از کجا فعال کنم؟
از ووکامرس، تنظیمات، زبانه عمومی، گزینه فعالسازی نرخ مالیات. تا این را نزنی زبانه مالیات اصلا نمایش داده نمیشود. بعد از فعالسازی در زبانه مالیات نرخ استاندارد، کلاسهای مالیاتی و تکلیف مالیات ارسال را تعریف میکنی.
قیمتها را با مالیات وارد کنم یا بدون آن؟
هر کدام را انتخاب کنی مشکلی ندارد، ولی همان اول انتخاب کن و عوضش نکن. اگر بعدا از بدون مالیات به شامل مالیات ببری، همان عدد قبلی طور دیگری تفسیر میشود و مالیات از داخلش کم میشود؛ یعنی درآمد هر فروش کمتر شده بدون اینکه چیزی در سایت تغییر کند. ووکامرس هم هشدار نمیدهد.
کالای معاف از مالیات را چطور تعریف کنم؟
با ساختن یک کلاس مالیاتی جدا به نام معاف و تخصیص آن به همان محصولات. وسوسه ساده این است که نرخ را صفر بگذاری، ولی آن وقت فروش با نرخ صفر و فروش معاف در یک ستون گزارش میافتند و تفکیکشان دستی میشود.
ووکامرس فاکتور رسمی صادر میکند؟
نه به معنایی که سامانههای مالیاتی میخواهند. فاکتور پیشفرض ووکامرس یک برگه ساده است. شناسه یکتای کالا، شناسه یا شماره اقتصادی خریدار، شمارهگذاری پیوسته و بدون حفره، و تاریخ شمسی هیچکدام فیلد تعریفشده ندارند. ارسال سند به سامانه بیرونی هم اصلا وجود ندارد.
چرا شماره سفارش نمیتواند شماره فاکتور باشد؟
چون دنبالهاش حفره دارد. در ووکامرس سفارش لغوشده یا ناموفق هم شمارهاش را مصرف کرده، پس شمارهها پیوسته نیستند. برای فروش عادی اهمیتی ندارد، برای دفاع از دفتر مالیاتی دارد.
بعد از تغییر نرخ مالیات، سفارشهای قدیمی چه میشوند؟
دستنخورده میمانند و همان نرخ قدیم را نگه میدارند، چون ووکامرس مالیات را در لحظه ثبت روی خود سفارش ذخیره میکند. این رفتار درست است، ولی اگر انتظارش را نداشته باشی گیجکننده است. بعد از هر تغییر نرخ یک سفارش آزمایشی با ترکیب واقعی سبد بده.
فروشگاهی که این راهنما دربارهاش است، همینجا ساخته میشود.
محصول و قیمت و صفحه قوانین و یک فرایند خرید سالم — همان چیزهایی که کارشناسها دنبالشان میگردند — از روز اول سر جایشان هستند.